Судоку ережелері: судоку қалай ойналады
Судоку — 9×9 тақтада шешілетін логикалық басқатырғыш. Ұяшықтарды 1-ден 9-ға дейінгі сандармен әр жолда, әр бағанда және әр 3×3 блокта әр сан тек бір рет кездесетіндей етіп толтырасың. Басында берілген сандар — сенің кілттерің, ал жақсы есептің болжамсыз табылатын бір ғана шешімі болады.
Тақтаның құрылымы
Тақтада 81 ұяшық бар: көлденеңінен 9 және тігінен 9. Ұяшықтардың көлденең қатары — жол, тік қатары — баған, ал жуан сызықпен бөлінген әр 3×3 бөлік — блок.
Тоғыз жол, тоғыз баған және тоғыз блок бар, әр ұяшық бір жолға, бір бағанға және бір блокқа ғана жатады.
Үш ереже
1. Әр жолда 1–9 сандары бір-бір реттен кездеседі.
2. Әр бағанда 1–9 сандары бір-бір реттен кездеседі.
3. Әр блокта 1–9 сандары бір-бір реттен кездеседі.
Яғни бір сан жолда, бағанда немесе блокта ешқашан екі рет қайталанбайды. Ештеңе есептеудің қажеті жоқ.
Қалай бастау керек: бір санды қадағала
Тақтада көп кездесетін бір санды таңда. Оның әр данасынан көлденең және тік сызықтар өтеді деп елестетіп, сол сызықтар өтетін ұяшықтарды сызып таста.
Егер блокта ол сан үшін бір ғана ұяшық қалса, жауап — сол. Бұл Hidden Single деп аталады және оңай есептің көп бөлігін жалғыз өзі шешеді.
Белгілерді (нұсқаларды) қолдану
Ұяшыққа сенімді болмасаң, оған әлі түсуі мүмкін сандарды кішкентай етіп жаз. Бұлар оның нұсқалары: ұяшықтың жолында, бағанында және блогында әлі жоқ барлық сандар.
Ұяшықта бір ғана нұсқа қалса, ол шешілді (Naked Single). Қиын есептерде нұсқалар арасындағы үлгілер, мысалы жұптар немесе Pointing, тағы басқа нұсқаларды өшіруге мүмкіндік береді.
Тығырыққа тірелгенде
Сандарды бір-бірлеп қайта қарап шық. Назардан тыс қалған Hidden Single — тығырыққа тірелудің ең жиі себебі.
Бұл көмектеспесе, барлық нұсқаларды толтырып, алдымен Pointing, сосын Claiming, кейін жұптарды ізде. Қолданба мен браузер нұсқасындағы кеңестер келесі қайда қарау керегін үш қадаммен көрсетеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Судокудың бір ғана шешімі бола ма?
Дұрыс құрастырылған судокудың дәл бір шешімі болады. Мұндағы барлық есептің логикамен табылатын жалғыз шешімі бар екені тексерілген.
Судоку үшін математика керек пе?
Жоқ. Сандар — жай белгілер, сондықтан қосу да, көбейту де жоқ. (Killer Sudoku — қосындылар шынымен қолданылатын бөлек түрі.)
Бір судокуды шешуге қанша уақыт кетеді?
Оңай есепке шамамен 5–15 минут, қиынына 30 минут не одан көп кетуі мүмкін. Жаттыққан сайын әр деңгейде жылдамырақ шешесің.
Шешуді неден бастаған жөн?
Ең көп толтырылған жолдардан, бағандардан және блоктардан немесе ең жиі кездесетін саннан баста. Олардағы бос орындарды анықтау ең жылдам.