Судоку эрежелери: судокуну кантип ойнойт
Судоку — 9×9 тордо ойнолуучу логикалык баш катырма. 1ден 9га чейинки сандарды ар бир катарда, ар бир мамычада жана ар бир 3×3 блокто ар бир сан так бир жолу болгудай кылып жазасың. Башында берилген сандар — ачкычтар, ал эми жакшы баш катырманын бир гана чечими болот жана ага божомолдобой жетүүгө болот.
Тор
Тордо 81 уяча бар: туурасынан 9 жана тигинен 9. Туурасынан тизилген уячалар катар, тигинен тизилгени мамыча, ал эми калың сызык менен бөлүнгөн ар бир 3×3 бөлүк блок деп аталат.
Тогуз катар, тогуз мамыча жана тогуз блок бар, ар бир уяча бир катарга, бир мамычага жана бир блокко гана таандык.
Үч эреже
1. Ар бир катарда 1–9 сандары бирден гана болот.
2. Ар бир мамычада 1–9 сандары бирден гана болот.
3. Ар бир блокто 1–9 сандары бирден гана болот.
Башкача айтканда, бир эле сан катарда, мамычада же блокто эки жолу кайталанбайт. Эч кандай эсептөө жок.
Кантип баштоо керек: бир санды ээрчи
Тордо көп жолу кездешкен санды танда. Анын ар биринен туурасынан жана тигинен сызык кетип жатат деп элестетип, ал сызыктар өткөн уячаларды сызып сал.
Эгер кайсы бир блокто ал сан бата турган бир гана уяча калса, жооп ошол. Бул ыкма Hidden Single деп аталат жана жеңил баш катырманын көп бөлүгүн ушул эле ыкма менен чечсе болот.
Белгилерди (варианттарды) колдонуу
Кайсы бир уячага ишенбесең, ага дагы эле бата турган сандарды майда кылып жаз. Бул анын варианттары: уячанын катарында, мамычасында жана блогунда али жок бардык сандар.
Уячада бир гана вариант калганда, ал чечилди (Naked Single). Татаал баш катырмаларда варианттардын ортосундагы үлгүлөр — жуптар, Pointing жана башкалар — дагы варианттарды өчүрүүгө мүмкүндүк берет.
Тыгылып калганда
Сандарды кайра бирден карап чык. Тыгылып калуунун эң көп себеби — байкалбай калган Hidden Single.
Анда да болбосо, бардык варианттарды толтуруп, адегенде Pointing, андан кийин Claiming, анан жуптарды изде. Колдонмодогу жана браузер версиясындагы кеңештер кийинки кайда кароо керектигин үч кадам менен көрсөтөт.
Көп берилүүчү суроолор
Судокунун бир гана чечими барбы?
Туура түзүлгөн судокунун так бир чечими болот. Бул жердеги баш катырмалардын баарынын логика менен табылуучу бир гана чечими бар экени текшерилген.
Судоку үчүн математика керекпи?
Жок. Сандар жөн гана белгилер, ошондуктан кошуу же көбөйтүү жок. (Killer Sudoku — суммаларды колдонгон башка вариант.)
Бир судокуну чечүүгө канча убакыт кетет?
Жеңил баш катырмага болжол менен 5–15 мүнөт, татаалына 30 мүнөт же андан көп кетиши мүмкүн. Машыккан сайын ар бир деңгээлде тезирээк чече баштайсың.
Чечүүнү кайдан баштоо керек?
Эң көп толтурулган катарлардан, мамычалардан жана блоктордон же тордо эң көп кездешкен сандан башта. Алардагы бош орундарды эң тез аныктаса болот.